محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
مقدمه 9
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
ابن عساكر گويد : وزير به قدردانى طبرى هزار دينار براى او فرستاد . وى نپذيرفت . گفتند وجه را بستان و صدقه كن . گفت شما به اموال خود اولى هستيد و بهتر مىدانيد چه كسى مستحق صدقه است . ذيل المذيل . باز ياقوت در تعرفهء كتاب مىنويسد : اين اثر متضمن تاريخ همهء ياران پيامبر است به تقريب الاقرب فالاقرب ، يا بر حسب انتسابشان به قبيلهء قريش يا قبيله هاى ديگر . پس از آن تابعان يا پيشينيان از دنيا رفته و پسينيان را ياد كرده است ، و به ذكر استادان خويش و كسانى كه از آنان چيزى آموخته مرتبط ساخته ، و هر يك را به فضل و دانشى كه بدان متصف بوده اند يا متّهم به گمراهى شده اند ستوده و از آنان دفاع كرده است ، چون حسن بصرى و قتاده و عكرمه و همانندان ايشان . اين كتاب از آثار سودمند طبرى است كه پس از سال سيصد از املاى آن فراغت يافت و قريب سه هزار برگ است . الرد على ابن عبد الحكم على مالك . بر حسب گفتهء ياقوت اين كتاب به يارانش نرسيده است . الرد على الحرقوصيه . نجاشى اين كتاب را در الرجال نام برده است . الرد على ذى الاسفار . ياقوت مىگويد اين كتاب در رد دواوين على اصفهانى نوشته شده است . صريح السنة . رساله اى است كه مذهب و اعتقاد خود را در آن ياد كرده است . ابن عساكر آن را « شرح السنة » ناميده است كه تكاليف مذهب و فرايض الهى را بر خويشتن ذكر نموده است ، و كتاب بر حسب سيرت ياران و تابعان پيامبر است . طرق الحديث . ذهبى مىگويد : يك مجلد از كتاب را ديدم و نسبت به او و كثرت راههايى كه بر شمرده در شگفتى فرو شدم . عبارة الرؤيا . اثرى است شامل مجموعه اى از احاديث در اين باره . ياقوت از آن نام مىبرد و مىگويد ظاهرا اجل فرصت به پايان رسانيدن آن را به طبرى نداده است . كتاب العدد و التنزيل . ذهبى در تذكرة الحفاظ و سبكى در طبقات و ابن عساكر از آن ياد كرده اند . كتاب الفضائل . ابن عساكر مىنويسد : چون طبرى خبر يافت كه ابو بكر بن ابى داود سجستانى دربارهء غدير خم حديثى نقل كرده است ، به تأليف اين كتاب پرداخت ، و فضايل سه خليفه و امام على ( ع ) را برشمرد و در تصحيح آن احتجاج كرد ، و در فضايل امير المؤمنين على شرحى مبسوط نگاشت .